A A A

Osiągnięcia lotnicze Witolda Kasprzyka

 

Witold Kasprzyk był jednym z pionierów rozwoju latających skrzydeł, który dostrzegał korzystne własności skrzydeł o niezbieżnym obrysie przy małych i średnich prędkościach lotu. Tymczasem większość znanych konstruktorów bezogonowców jak bracia Horten, Lippisch, Northrop zajmowali się zbieżnymi i ostro zakończonymi skrzydłami, które doprowadzały do skrzydeł delta, korzystnych dla prędkości naddźwiękowych.

 

Nieprzeciętne doświadczenie szybowcowe i pilotażowe oraz doświadczenie warsztatowe umożliwiły Kasprzykowi zbudowanie w latach 60-ch bezogonowych szybowców BKB oraz BEKAS, a w 1973 r. samolotu doświadczalnego. Posiadały one niezbieżne, unikalnie poszerzone zakończenia skrzydeł, ustateczniające skrzydło podłużnie i przeciwdziałające korkociągowi. Badania w locie szybowca BKB doprowadziły konstruktora do odkrycia przyczyny jego niezwykle małej prędkości lotu 32 km/h przy Cz ok. 3,15. Wizualizacja opływu wykazała, że był nią stabilny wir wytworzony na końcach skrzydła. Powstał on na górnej powierzchni skrzydła, w pobliżu spływu, we wklęsłej niszy pojawiającej się przy dużym wychyleniu do góry sterolotek, niezbędnym dla zmniejszenia prędkości lotu.

 

Te same właściwości utrzymania bardzo małej prędkości 30 km/h przy Cz ok. 3 oraz możliwej prędkości maksymalnej 200 km/h, były osiągane w  1931 r. na bezogonowym samolocie A-5 także o prostokątnym, skośnym skrzydle, skonstruowanym przez szwajcara A. Soldenhoffa. Dopiero obecnie dzięki odkryciu Kasprzyka staje się zrozumiałe, że przyczyną tej niezwykle małej prędkości A-5 był stacjonarny wir powstający na końcach skrzydła.

 

Wyjaśnione przez Kasprzyka działanie wiru było obserwowane już w latach 40-ch przez pilota oblatywacza szybowców Horten, dr K. Nickel'a i opisane w jest w jego książce "Tailles Aircraft" z  1999 r. Akcentuje on jednak tylko niebezpieczny aspekt działania tego wiru. Polega on na powodowaniu przez pojawiający się wir podciśnienia, które podrywa do góry sterolotkę i koniec skrzydła, zmieniając również nagle kierunek sił na drążku sterowym. Podobny wpływ tego wiru, nazywanego "control surface vortex", obserwowali inni piloci oblatywacze bezogonowców.

Strony: 1 2 3 Następna »