Stefan Kazimierz Brochocki

Wczesne lata i edukacja

Stefan Kazimierz Brochocki urodził się w 1917 roku w Połocku (Polska), jako syn Władysława i Heleny Brochockich. Kształcił się w Polsce, ukończył Wyzszą Szkołę Lotniczą w Warszawie. Jako wyróżniający się student został wybrany do uczestnictwa w szkoleniu szybowcowym. Wtedy właśnie zainspirowały go szybowce Horten, których konstrukcję będzie się później starał udoskonalić. Jego instruktorem był Witold Kasprzyk, który później współpracował z nim przy tworzeniu projektu szybowca BKB. W 1937 roku Stefan otrzymał nagrodę Srebrnego C za loty szybowcowe.

„Wtedy właśnie zainspirowały go szybowce Horten, których konstrukcję będzie się później starał udoskonalić.”

Kampania wrześniowa

W wieku 20 lat wstąpił do polskich sił powietrznych i uczestniczył w kampanii wrześniowej. Polacy byli doskonałymi pilotami, po części dzięki dodatkowemu szkoleniu szybowcowemu. Ojciec docenił je, kiedy później podczas wojny musiał lądować awaryjnie swoim Wellingtonem. Niestety, sprzęt polskich lotników nie dorównywał ich umiejętnościom.

„Polacy byli doskonałymi pilotami… Niestety, sprzęt polskich lotników nie dorównywał ich umiejętnościom.”

Ucieczka z Europy

Po klęsce Polski we wrześniu 1939 oddział Stefana dostał rozkaz opuszczenia kraju i przejścia do Rumunii, gdzie w Constancy nad Morzem Czarnym miał otrzymać francuskie myśliwce. Obiecane samoloty nigdy tam nie dotarły, więc przez Rumunię, Jugosławię i Grecję lotnicy przedarli się do Francji. Tam na próżno czekali na przegrupowanie i skierowanie do operacji bojowych. W międzyczasie, w trakcie przeprawy przez Rumunię, Stefan zachorował na malarię. Wraz z innymi polskimi pilotami został przerzucony do Wielkiej Brytanii, skąd, po trzecim poważnym nawrocie choroby, przeniesiono go do szpitala w Szkocji.

Dowódcą polskiej armii w Wielkiej Brytanii był generał Sikorski. Stefan latał w 301 Dywizjonie Bombowym „Ziemi Pomorskiej im. Obrońców Warszawy”, wykonując loty bojowe na północ od Wielkiej Brytanii. Wykonał ponad trzydzieści lotów bojowych nad terytorium nieprzyjaciela, zanim przeniesiono go do innych zadań. Był wielokrotnie odznaczany za odwagę, między innymi Krzyżem Zasługi i orderem Virtuti Militari – polskim odpowiednikiem Krzyża Zwycięstwa.

Misje transportowe

Od 1944 roku do końca wojny latał w 45 Atlantyckim Szwadronie Transportowym z bazą w Dorval (Quebec), wykonując loty między innymi do Afryki i Indii.

Życie po wojnie

Po wojnie osiadł w Montrealu. Udało mu się nawiązać kontakt z ocalałymi członkami rodziny, jednak przez wiele lat nie mógł się z nimi spotkać z powodu sytuacji politycznej. Do Polski przyjechał po raz pierwszy dopiero w latach 70-tych, kiedy jego rodzice dawno już nie żyli.

Praca zawodowa

W1946 roku rozpoczął pracę w Canadair Ltd. (obecnie Bombardier) w Montrealu, gdzie zajmował się przygotowaniem projektów oraz dokumentów do certyfikacji. Brał udział w pracach nad następującymi kanadyjskimi samolotami: North Star, CL-215, CL-41 Air Force Trainer, używanym przez Canadian Snowbirds, oraz Challenger.

Rodzina

W tym czasie działał w kilku klubach szybowcowych w rejonie Montrealu i wschodniego Ontario. W 1949 ożenił się z Betty Poole z St.Laurent, która poznał w klubie szybowcowym. Mają dwoje dzieci, Stefanie (ur. 1950) i Jana (ur. 1953).

Projekt BKB

W latach 50 Stefan postanowił skonstruować szybowiec pozbawiony wad, za które krytykowany był Horten. Znalazł wspólników i stworzył spółkę, mająca na celu skonstruowanie takiego szybowca. Jego dawny instruktor, Witold Kasprzyk, pracował w Canadair jako kontroler. Fred Brodek pracował w biurze projektowym. Obaj bardzo entuzjastycznie odnieśli się do pomysłów i szkiców, które im przedstawił. Zawiązali spółkę i rozpoczęli prace w piwnicy Kasprzyka. Narodził się BKB.
Pod koniec lat 50 ojcu coraz trudniej było pogodzić rodzinę, nowy dom, zainteresowania – piesze wędrówki, ogrodnictwo i członkostwo w licznych klubach szybowcowych – z dalekimi dojazdami do Pendleton, gdzie testowany był BKB. Problemem były kwestie finansowe. Poza tym, obaj jego wspólnicy zmienili pracę i przenieśli się do Stanów Zjednoczonych – najpierw Kasprzyk, a potem Brodek, który wykonywał większość lotów testowych.

„Zawiązali spółkę i rozpoczęli prace w piwnicy Kasprzyka. Narodził się BKB.”

Dalsze projekty

Pojekt BKB przeniósł się do Seattle, gdzie nadal go testowano i udoskonalano. Tymczasem Stefan zaczął projektować żaglówki, a także nową wersję BKB, która miała zostać wykonana z aluminium dla Dave’a Webba, kanadyjskiego mistrza sportów szybowcowych. Zaprojektował pierwsze kanadyjskie żaglówki dla firmy Skimer z Quebeku. Jedna z nich miała sztywny żagiel, a druga – trimaran – otrzymała bardzo pochlebne recenzje w USA.

Ostatnie lata

W 1982 roku przeszedł na emeryturę po ataku raka, z powodu którego stracił oko. Nadal aktywnie żegluje i projektuje wielokadłubowce wraz z synem Janem, inżynierem mechanikiem z Lachute (Quebek). Pogarszający się wzrok coraz bardziej utrudnia mu prace projektowe, ale wciąż żywo interesuje się dokonaniami w tej dziedzinie. Stefan i Betty mieszkają w St.Eustache, w Quebeku.

Stefan Kazimierz Brochocki zmarł spokojnie w szpitalu św. Eustachego 26 marca 2007 r. w wieku osiemdziesięciu dziewięciu lat, po długiej chorobie.